Alarmi i FMN: Bota pranë krizës më të madhe energjetike të kohërave moderne
Energjia po kthehet në luks, ndërsa ekonomia botërore rrëshqet drejt një skenari negativ.
Fondi Monetar Ndërkombëtar ka dhënë një alarm të fortë për ekonominë globale, duke paralajmëruar se bota mund të jetë pranë krizës më të madhe energjetike të kohërave moderne, në një moment kur tensionet gjeopolitike po rrisin ndjeshëm pasiguritë.
Raporti i fundit i publikuar në Uashington gjatë takimeve të pranverës me Bankën Botërore tregon se rritja ekonomike globale për vitin 2026 është rishikuar në 3.1%, nga 3.3% më parë, por ky skenar konsiderohet i brishtë dhe i rrezikuar nga zhvillimet e fundit.
Rreziku i skenarit negativ
Sipas ekonomistit kryesor të FMN, Pierre-Olivier Gourinchas, ekonomia globale po hyn në një fazë kalimtare dhe mund të rrëshqasë drejt një skenari më të keq. Në këtë rast, rritja mund të bjerë në 2%, ndërsa inflacioni, i nxitur nga energjia, mund të arrijë në 6%.
Kjo do të përfaqësonte një kombinim të rrezikshëm të ngadalësimit ekonomik dhe rritjes së çmimeve, duke rritur presionin mbi familjet dhe bizneset në shkallë globale.
Europa nën presion të fortë
Raporti evidenton se Eurozona është ndër më të ekspozuarat ndaj krizës energjetike. Me një rritje mesatare prej vetëm 0.7%, Europa konsiderohet si një nga rajonet më të dobëta ekonomikisht, e goditur nga varësia e lartë ndaj energjisë dhe rënia e konsumit.
Vende si Italia dhe Gjermania pritet të kenë rritje minimale në vitet 2026–2027, ndërsa sfida kryesore nuk është më vetëm zhvillimi ekonomik, por ruajtja e qëndrueshmërisë sociale.
Disiplinë fiskale pa kompromis
Pavarësisht rreziqeve, FMN ka përjashtuar mundësinë e lehtësimit të politikave fiskale, duke kërkuar nga qeveritë europiane të vijojnë me disiplinë të rreptë buxhetore. Sipas Fondit, stabiliteti i financave publike duhet të mbetet prioritet, edhe në kushtet e goditjes nga energjia.
Ndihmat për familjet dhe bizneset duhet të jenë të kufizuara dhe të targetuara, pa krijuar borxhe të reja, ndërsa rindërtimi i rezervave buxhetore konsiderohet i domosdoshëm deri në vitin 2031.
Tregjet dhe tensionet energjetike
Zhvillimet në tregjet globale tregojnë se shqetësimet janë reale. Me Ngushticën e Hormuzit nën presion dhe çmimet e lëndëve të para që pritet të rriten me rreth 19%, rreziku për ndërprerje të furnizimit energjetik mbetet i lartë.
Në këtë kontekst, perspektiva për një “ulje të butë” të ekonomisë globale është zbehur ndjeshëm, ndërsa energjia po rikthehet në një faktor kyç destabilizues për ekonominë botërore.
k.jpg)